نکات مهم در سنجش

مروري برنكات مهم در سنجش:
الف- تعريف و كاركرد سنجش و انواع آن در كلاس درس:
سنجش در کلاس درس به معنای جمع آوری نظام دار داده در باره وضعیت موجود یادگیری دانش آموز و مقایسه آن با وضعیت مورد انتظار ؛ تحلیل و تفسیر اطلاعات به منظور قضاوت در باره ارزش یادگیری؛ ارائه بازخوردهای تحصیلی و اصلاح عملکرد در جریان یادگیری و نوبت اول و بازخوردهای تراکمی و ارتقا به پایه های بالاتر درنوبت دوم است.
سنجش در کلاس درس به سه نوع:
1- سنجش تشخیصی
2- تکوینی
3- و تراکمی تقسینم می شود.
سنجش تشخیصی به صورت سنجش آغازین (سنجش سطح آمادگی دانش آموزان برای یادگیری مفاهیم جدید)
و سنجش تشخیصی اختلالات یادگیری ویژه (سبب و علت شناسی زیر بنایی اختلالات یادگیری) اجرا می شود.
سنجش تکوینی به صورت سنجش برای یادگیری ( سنجش آن به آن یادگیری با مشارکت دانش آموز و معلم ) و خود سنجی (سنجش آن به آن یادگیری توسط خود دانش آموز) اجرا می شود.
سنجش تراکمی به صورت سنجش از یادگیری (سنجش تحقق اهداف یادگیری و خلاصه یادگیری در یک دوره زمانی مشخص با مشارکت دانش آموز و معلم) و سنجش برون داد (تهیه گزارش جامع از متوسط یادگیری برای بررسی اثر بخشی برنامه اجرایی توسط خود معلم ) اجرا می شود.

ب - تفاوت بين ارزشيابي، سنجش و اندازه گيري:
با توجه به آنچه در تعریف ارائه شد، سنجش در درون ارزشیابی خواه برنامه ها و پروژه های کلان خواه یادگیری کلاسی جای دارد . اما در محافل تخصصی امروزی ترجیح داده می شود وقتی از داوری در باره یادگیری دانش اموز صحبت می شود از اصطلاح" سنجش " و وقتی از داوری در باره برنامه ها و پروژه های کلان آموزشی صحبت می شود ازاصطلاح " ارزشیابی " استفاده شود. در سنجش از انواع روش های جمع آوری کمی و کیفی داده ها استفاده می شود که در بخش کمی ممکن است به ضرورت خلاصه یادگیری به صورت عدد گزارش شود و یا در اعتبار بخشی شاخص های ابزار ها از عدد استفاده شود که به اختصاص عدد به خلاصه یادگیری اصطلاحا اندازه گیری گفته می شود.
ج- چرا در كلاس از ارزشيابي و سنجش استفاده مي شود؟
مهمترین کارکرد سنجش در کلاس به ترتیب شامل شناسایی فرایند یا نحوه یادگیری و بدفهمی های دانش اموز؛ ارائه بازخورد برای اصلاح عملکرد در یادگیری؛ کاربردی کردن یادگیری در موقعیت های واقعی؛ رشد هویت فردی و اجتماعی یادگیرنده با اجرای خود سنجی های پیش بینی شده مبتنی بر بافت جامعه و کلاس؛ بررسی تحقق اهداف یادگیری برنامه در یک دوره زمانی معین ؛تصمیم گیری درباره ارتقا به پایه های بالاتر و دیگر موارد که لطفا بحث شود تا درستی و اهمیت آن ها بررسی و تایید گردد.

د- چه تفاوتي بين اهداف رفتاري، اهداف مهارتي و اهداف عملكردي وجوددارد؟
هدف رفتاری انتظاری است که از دانش اموز داریم پس از آموزش یک مفهوم آن را به صورت افعال قابل مشاهده نشان دهد.
هدف مهارتی انتظاری است که از دانش آموز داریم پس از آموزش یک مهارت یا (سلسله حرکات منظم هدفمند ) از آن برای دستکاری اشیا یا در موقعیت ها استفاده کند.
هدف عملکردی انتظاری است که از دانش آموز داریم پس از یادگیری اهداف رفتاری و مهارتی از آن ها در موقعیت های واقعی مساله زا استفاده کند.

ه - براي سنجش اهداف رفتاري ،مهارتي و عملكردي از چه ابزار هايي استفاده مي شود؟
برای سنجش اهدف رفتاری می توان از آزمون های مداد کاغذی و ... برای سنجش اهداف مهارتی از سنجش مشاهده ای بسته (فرم مشاهده ) و باز و .... و برای اهداف عملکردی از سنجش عملکردی بسته (آزمون ها) و باز استفاده کرد.

و - تعداد دفعات اجراي ابزارها براي واحد هاي درسي چقدر است؟
در همه برنامه های درسی در هر واحد درسی مفاهیم حتما وجود دارند. پس برای هرواحد درسی ساخت و اجرای آزمون مداد کاغذی الزامی است. در برخی از برنامه های درسی چون علوم مهارت وجود دارد. لذا برای هرواحد درسی آن فرم مشاهده لازم است. اما در برنامه های دیگر چون تاریخ و.. اگر مهارتی بود از فرم مشاهده استفاده شود. لذا استفاده از فرم مشاهده و به طور کلی سنجش مشاهده ای برای هر برنامه و واحد درسی آن لازم نیست. بعد از آموزش مفاهیم و مهارت های دو تا چهار واحد درسی از سنجش عملکرد استفاده شود. لذا ساخت و اجرای سنجش عملکرد برای هر واحد درسی الزامی نیست.
دکتر ایرج خوش خلق

مشکل بچه ها با آزمون مستمر بهمن ماه بعد...